Làng nghề truyền thống

Dân dã như món bánh đúc lạc Đình Tổ

12/12/2025 08:37

(BNP) - Đến với Đình Tổ, phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh du khách không những được hòa mình vào không gian tĩnh lặng, thanh bình với vẻ đẹp cổ kính nhuốm màu thời gian của chùa Bút Tháp - một trong những ngôi chùa cổ mang kiến trúc nghệ thuật độc đáo, tiêu biểu nhất Việt Nam mà còn được thưởng thức những món ăn dân dã, quê mùa như: Bánh đúc lạc, tương, cháo thái… một lần sẽ nhớ mãi không quên. Người miền Bắc coi bánh đúc là món quà quê dân dã mà khó quên, song có lẽ chưa ở đâu, bánh đúc lại gần gũi và đậm đà như bánh đúc lạc Đình Tổ.

Bánh đúc lạc Đình Tổ.

Để làm ra bánh đúc, trước hết, phải chọn gạo tẻ ngon, ngâm với nước vôi trong khoảng 1 ngày thì vớt ra để ráo nước, sau đó nghiền nhỏ thành bột, hòa thêm một chút nước vôi vừa đủ để bánh không bị nồng. Dù không tốn kém chi phí chuẩn bị nguyên liệu nhưng công sức bỏ ra để làm được một tấm bánh ngon lại không hề ít và đòi hỏi sự khéo léo, nhiều kinh nghiệm của bàn tay người chế biến.

Để bánh đúc ngon thì quan trọng nhất là khâu nấu và quấy bánh. Cần chuẩn bị một chiếc nồi được tráng mỡ, đoạn đổ bột vào, bắc lên bếp, lấy đũa cả quấy liên tục, đều tay sao cho bột không vón, không khê, không sát nồi. Lửa nấu bánh phải nhỏ và đều thì bánh mới chín và không bị khê, lúc đánh lên thả xuống bánh phải chảy như tơ và róc đũa mới được. Tới lúc gần xong thì phải khoanh lửa lại, om tro một lúc. Khi bánh gần đổ ra khuôn mới đánh lạc đã rang chín và dừa thái mỏng. Đổ bánh ra mẹt lót lá chuối tươi sẽ được tấm bánh đúc tròn to, đổ vào bát sẽ được tấm bánh nhỏ. Khi nguội, bánh đúc phải giòn như bì lợn luộc, dùng dao cắt hoặc bẻ ăn không dính tay, không nồng vôi, bánh có độ mặn, mịn và bóng mới đạt yêu cầu.

Khi ăn, bánh đúc có vị giòn, mát, mịn, không béo, phù hợp với người ăn kiêng. Nếu một số nơi vẫn quen cách ăn bánh đúc với mắm tôm (bánh đúc bẻ ba, mắm tôm quệt ngược) thì người dân Đình Tổ lại chấm với tương. Tất cả quện với nhau làm cho món bánh đúc mang hương vị đậm đà và một cảm giác lạ miệng rất riêng biệt.

Dân gian xưa có câu: “Bánh đúc, cá kho bán bò trả nợ” để thấy sức hấp dẫn của món bánh dân dã, mang đậm hồn quê Việt. Bánh đúc lạc chấm tương Đình Tổ quả thật là một món ăn giản dị mà hương vị thì đặc trưng khó lẫn và thắm đượm tình quê.

HC